شب چهارشنبه سوری در قدیم چه رسومی داشت؟​

last-wednesday-of-year

همانطور که می دانید امسال کمپین های زیادی برای حمایت از چهارشنبه سوری بی خطر به راه افتاده است. این کمپین ها که در ابتدا برای حمایت از آتش نشانان ایجاد شد، هدفی جز جلوگیری از به خطر افتادن جان خود ما ندارد.

اما برای خیلی از افراد سؤال است که پس چگونه باید چهارشنبه سوری را جشن بگیریم تا خطری برای کسی نداشته باشد.

آشنایی با آداب و رسوم قدیمی چهارشنبه سوری می تواند به ما در جشن گرفتن این مراسم قدیمی و سنتی کمک کند.

گاهی بهتر است به سنت های پیشین خود بازگردیم.

از روی آتش پریدن

از روی آتش پریدین را شاید بتوان قدیمی ترین رسم چهارشنبه سوری دانست که هنوز هم به قوت خود پابرجاست.

معمولا رسم است که هنگام پریدن از روی آتش افراد می گویند «زردی من از تو، سرخی تو از من». این جمله به این معناست که زردی، بیماری و ناتوانی را از من دور کن و سرخی، شادابی و تندرستی خود را به من ببخش.

قدیم رسم بر این بوده که پس از تمام شدن آتش، خاکستر آن را در خاک اندازی جمع می کردند و از خانه بیرون برده و کنار دیوار می ریختند. پس از آن فردی که خاکستر را به بیرون ریخته بود در میزد و افراد درون خانه از او می پرسیدند «کیست ؟» و او هم جواب می‌داد «منم ». سپس می گفتند «از کجا آمده ای؟» و او جواب میداد که «از عروسی ». در آخر نیز در جواب «چه آورده ای؟» میگفت: «تندرستی »!

کوزه شکستن

سالیان قبل مردم شب چهارشنبه سوری از سر در نقاره خانه یا بام خانه خود بالا می رفتند و کوزه ای را از آنجا به زمین می انداختند و می شکستند.

آنها عقیده داشتند که بلاها و قضاهای بد را در کوزه متراکم کرده اند و با شکستن آن این بلاها را از خود دور می کنند.

آجیل مشکل گشا

آجیل خوردن در شب چهارشنبه سوری از رسوم و آداب مخصوص این شب است. این آجیل که مخصوصا باید آجیل شور و شیرین باشد، برای حل مشکل افراد به کار میرفت.

آجیل مشکل گشا از آدابی نیست که تنا خاص شب چهارشنبه سوری باشد اما کسانی که به آن اعتقاد کامل دارند، شب جمعه آخر هر ماه بدان عمل می کنند و شب چهارشنبه سوری نیز به آداب آن می پردازند.

 

قاشق‌ زنی
زنان و دختران آرزومند و حاجت‌دار، قاشقی با كاسه‌ ای مسی بر میدارند و هنگام شب‌ در كوچه راه می‌ افتند و در برابر هفت خانه می‌ايستند و بدون اینکه حرف بزنند قاشق را بر كاسه می‌‌زنند.

 

پس از آن صاحبخانه كه می‌ داند آنها نذر و حاجتی دارند، شيرينی يا آجيل، برنج يا بنشن و يا مبلغی پول در كاسه‌ های آنان می گذارد.

دفع چشم و نظر!

در بعضی از شهرها و روستاهای ایران رسم بوده که اسفند و کندر را در آتش می ریختند تا از چشم بد دور بمانند!

و اما بخشی از یک متن مذهبی مربوط به دوره صفوی درباره رسوم چهارشنبه سوری:

چهارشنبه آخر این ماه (صفر) که چهارشنبه سوری و سرخی نیز می گویند، در نزد جمهور شیعه شوم است، و در شب چهارشنبه آخر که ظرف های سفالین پر از آب از بام ها می اندازند در اکثر خانه ها، و در بعضی بلادها، در این شب، آتش در بام ها می افروزند و می گویند چون در این شب و آن روز بلای بسیار نازل می شود، انداختن ظرف پر آب و شکسته شدن آن و آتش افروختن رفع بلا می کند، این طریقه مجوس است و عبده نار، اصلی ندارد. و از این عجب تر بعی از سفها و بی عقلان و امّیان در این روز که چهارشنبه باشد، بنای سرتراشی می گذارند، و دعاهای چند می خوانند، و تا یک سال چهارشنبه به چهارشنبه سر می تراشند، و اقبال خود را از این سر تراشیدن استنباط می کنند، و به خود مؤثر می گردانند، نکبت و دولت و آمدن و نیامدن احوال خود را در عرض سال، این نیز پوچ است، و اصلی ندارد، و از طیره و فال نیک و بد است و در طریقه اهل بیت نیست ... و احمق تر آن جماعتی اند که می روند و به حوضی پر آب می نشینند و تا لب زیرین خود متصل به آبست و نفَس نگاه می دارند و دعا و طلسم چند می نویسند. این نیز اصلی ندارد.

اگر قصد سفر دارید برای خرید بلیط هواپیما، بلیط قطار و بلیط چارتر به سایت فلایتیو مراجعه کنید.