ارگ بم، قبل و پس از زلزله

bam-city
  • 1395/10/05

بم یکی از مهم‌ترین شهرهای استان کرمان و دومین شهر بزرگ آن از نظر مساحت است. این شهر که به محصولات اصلی‌اش چون خرما، مرکبات، حنا، کماچ و ... معروف است، 13 سال پیش، در بامداد چنین روزی (5 دی 1382) بر اثر زلزله‌ای 6.6 ریشتری لرزید و بیش از 26 هزار کشته،۳۰ هزار مجروح و 100 هزار بی‌خانمان به جای گذاشت.

ارگ بم یکی از مهم‌ترین جاذبه‌های توریستی این شهر است که در جریان این زلزله بخش زیادی از آن تخریب شد.

این بنای تاریخی که در گوشه شمال شرقی شهر و در مجاورت جاده ابریشم قرار دارد، بر اساس اسناد تاریخی قدمتش به دوران اشکانی و یا هخامنشی برمی‌گردد.

ارگ بم که بزرگترین بنای خشتی جهان است، اول فروردین سال 1345 در فهرست آثار ملی و در سال 2004 در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شد.

مساحت این ارگ نزدیک به 180000 متر مربع است و دیوارهایی به بلندی 6 تا 7 متر و طول 1815 متر، سراسر آن را در بر گرفته‌اند.

این شهر باستانی از دو بخش جداگانه، یکی برای اقدامات حکومتی و دیگری برای زندگی عادی مردم تشکیل شده است. بخش حکومتی که در درونی‌ترین دیوار قرار گرفته، شامل دژ نظامی، عمارت چهارفصل، سربازخانه، چاه آب ۴۰ متری و اصطبل به گنجایش ۲۰۰ اسب است.

بخش رعیت‌نشین نیز که در قسمت بیرونی بخش حکومتی واقع شده، شامل ورودی اصلی شهر، مسیر اصلی متصل‌کننده ورودی شهر به دژ و بازار در امتداد آن، خانه‌های مسکونی و ساختمان‌های عمومی مانند مدرسه و محل ورزش است.

در سرتاسر شهر باستانی بم حدود 60 برج وجود دارد و اکثر ساختمان‌های آن دارای بادگیر هستند.

اما سرنوشت این بنای تاریخی پس از زلزله چه شد؟

زلزله 6.6 ریشتری‌ای که بامداد 5 دی‌ماه 1382 بم را لرزاند، باعث تخریب و از بین رفتن بخش زیادی از ارگ بم شد. در این زلزله حدود 80 درصد ارگ بم ویران شد و تعداد زیادی از کشورها مانند ژاپن، فرانسه و ایتالیا اقدام به همکاری برای بازسازی آن کردند.

علاوه بر این، سازمان جهانی یونسکو و دیگر کشورهای عضو این سازمان برای بازسازی آن کمک‌های مالی و فنی قابل‌توجهی کردند.

ژاپن حدود ۱٫۳ میلیون دلار برای بازسازی این بنا به ایران کمک کرد و با ارسال تجهیزات و ایجاد طرح سه‌بعدی از ارگ بم برای افزایش دقت نوسازی، این پروژه را پشتیبانی کرد. وزارت میراث و فعالیت‌های فرهنگی ایتالیا نیز با اجرای پروژه‌ای با بودجه‌ای در حدود ۵۰۰۰۰۰ یورو برای مرمت و استحکام بخشی یکی از برج‌های ارگ بم مشارکت کرد.

فرانسه و بانک جهانی هم کمک‌های زیادی در این خصوص کردند و در نهایت باعث شدند تا این ارگ از فهرست آثار در خطر خارج شود.

دبیر کل یونسکو در بازدید از ارگ بم در ۸ اردیبهشت ماه سال 1393 گفت: «یونسکو نخستین سازمانی بود که پس از زلزله بم به این شهر آمد. من آثار تاریخی استان کرمان و بم را به خوبی می‌شناسم. در مورد ارگ بم نیز اقدامات کارشناسان آغاز شده و تا سال ۲۰۱۷ ادامه دارد.»

اگر قصد سفر به کرمان و بازدید از این بنای تاریخی و زیبا را دارید می‌توانید بلیط خود را از فلایتیو، صفحه پروازهای داخلی خریداری کنید.